Madam Anahit

Madam Anahit (1926-2003) Asıl adı Anahit Yulanda Varan; doğma büyüme Beyoğlulu sokak müzisyeni. Bir akordeoncuya âşık olup onun sayesinde çalmaya başladığı akordeonu, ömrünün son gününe kadar ona eşlik etti. Dudağından kırmızı ruju, yakasından kırmızı gülü eksik olmayan Madam, Çiçek Pasajı’nın sembolüydü. Yıllarca rakı sofralarını nağmelerle süsledi. Masasına çağıranları beğenmezse, “İçtiğine meze olmam”...

“Kapı tezgah arama/ Her ta...

Dönemin “hane-berduş” şairlerinden Zil İzzet’in İstanbul Galata üzerine yazdığı bir berceste.

Beyaz Ruslar

1917 Ekim Devrimi’nden sonra Rusya’yı terk ederek dünyanın değişik yerlerine, bu arada İstanbul’a da göç eden Ruslar. Bu kişilere Beyaz Ruslar denmesinin nedeni, çoğunun Çarlık yanlısı Beyaz Ordu mensupları ve aileleri olmasıydı. Ancak aralarında Rus aristokratları ve burjuvaları, bürokratlar ve halktan kişiler de vardı. İstanbul’a gelen Beyaz Rusların sayısının 40 bin ila 200 bin kişi arasında olduğu...

Şimdi sen kim bilir nerele...

Ne zaman istediysem o zaman yürüdü ayaklarımda dünya. Deli bir huzursuzluk hali bendeki. Dudak kenarlarımda kısa kısa gülümsemeler. Sigaram hep biraz alıngan. Küçük ayrıntıların, büyük bekleyişlerine özlem duyuyor ellerim. Ne yana baksam, hiçbir şey açık seçik görünmüyor. Durmadan uğurluyorum. Sonu gelmeyecekmiş gibi hatırlıyorum. Bir şeyler vardı. Kaç gece oldu unuttum. Yirmi, on, on dokuz, seksen…...

Tosun

Eski Beyoğlu’nda Sakızağacı Sokağı’nın Tarlabaşı’na ulaştığı yerde bir bodrumda bulunan bar. Tuğla tonozların böldüğü mekân bir Bizans mahzenini andırıyordu. İlk kurucusu Tosun Moran adında bir kolejliydi. Mekânın adı Pola Klüp’tü, ama sonraları kurucusunun adıyla Tosun diye anılmaya başladı. Son el değiştirişinde kapı numarasını ad olarak aldı: Klüp 27. Sabaha kadar açıktı. Çeşitli kulüplere, mesela...

Bedros’un Meyhanesi

1930’larda Beyoğlu Asmalımescit’te, sade vatandaşa hizmet veren nezih meyhane. Müdavimleri arasında mahalle esnafı, boyacı Hasan, Bristol Oteli resepsiyon memuru İvo, tüccar Ragıp Bey, terzi Şakir, enspektör Niyazi Bey, demirci İbrahim, sivil giyimli sıska polis Hikmet, şef Seyfo vardı… Asmalımescit Sokağı’yla, Asmalı Mezarlık Sokağı’nın kesiştiği yerdeki Sütçü Toma’dan önceydi. Ön cephesi mavi...

Ivır-Zıvır yelpazesinden i...

Bilindiği gibi 19. yüzyılın ikinci yarısında, daha doğrusu Tanzimat dönemiyle birlikte toplumsal yaşamın sosyal yönlerinde büyük değişimler yaşanmaya başlamıştı. Değişimler en çok da gece eğlence hayatında hissedildi. O yıllara dek gece hayatına egemen olan geleneksel meyhane türlerimize alternatif olarak batı tarzı işletilen ve şu veya bu görevde bulunan hanımların çalıştığı kafeşantanlar açıldı. Bu da...

Rakı yerine su satan Hüsey...

Son Posta gazetesinden bir haber. 1936 tarihli. “Rakı yerine su satan Hüseyin”in haberi.

Bir zamanlar Gümüşsuyu

Lambo

Beyoğlu Balıkpazarı’nda, Nevizade Sokağı 13 numarada, mekâna adını veren Mösyö Lambo’nun işlettiği efsanevi meyhane. Bir tramvay büyüklüğündeki, ayakta en çok 10-15 kişinin sığabildiği bu küçücük meyhane 1940’lı ve 1950’li yıllarda ünlü şair, yazar, ressam, tiyatrocu, gazetecilerin, sanat heveslisi üniversitelilerin uğrak yeri, müdavimlerinden Mücap Ofluoğlu’nun ifadesiyle bir bohem laboratuarıydı. Rifat...

Çiçek Pasajı’nın kısa geçm...

Hangi ortamda olursam olayım Çiçek Pasajı’ndan söz açıldığı zaman içimi sevinçli bir coşku kaplar ve hemen kendimi gençlik yıllarımda bulurum. Bu önlenemez duygularım da ilk gençlik yıllarımın burada geçmiş olmasından kaynaklanır. Hatta “Yolun Yarısı” olarak benimsenmiş olan 30’lu yaşlarımın ortalarına kadar. Dahası o günleri hatırladığım anda biraz irkilip hüzne boğulurum bütün benliğimle. Asla ama asla...

Degustasyon

Beyoğlu’nda bir dönemin çok tutulan ve sevilen lokantası. Çiçek Pasajı’nın İstiklal Caddesi’ne bakan kısmında tam köşedeydi. 1919’da Degustasyon’un yerinde Lokanta Ritz vardı. 1921’de İtalyan Bakkaliyesi oldu ve mekânın bir bölümünde Maurandi adlı eski İtalyan subayı bir kafeterya açtı. Kafeterya sonra lokantaya çevrildi ve Degustasyon adını aldı. Toto diye çağırılan aşçısı Antonio, Degustasyon’u kısa...

İmroz

Beyoğlu’nun kıdemli meyhanelerinden. 1941’den itibaren yıllarca Krepen Pasajı’nda hizmet verdi. 1982’de, henüz trafiğe açık olan ve genellikle nalburların bulunduğu Nevizade Sokağı’na taşınıp Krepen’deki İmroz ismiyle eski müşterilerini yeniden ağırlamaya başladı. Bu isim meyhanecilik tarihimize iki bakımdan ışık tutuyor: Bir yandan, Krepen’in anısını yaşatırken, diğer yandan İstanbul meyhanelerine çok...

Sait Faik Abasıyanık

Türk edebiyatının en önemli isimlerinden biri olarak öykülerinde adaları, balıkçıları, balıkları anlatmış; rakıyı, şarabı onların yanına katıp günlük yaşamın sıkıntılarından biraz olsun kurtulmaya çalışmış yazar, şair. İçkiler içinde en çok rakıyı sevdiğini onu tanıyan herkes söylemektedir. Sait Faik, Orhan Veli’yle yaptığı meşhur “Rakı Şişesinde Balık Olmak İsteyen Şair” röportajında Orhan Veli’ye...

Beyoğlu

(Pera) İstanbul’da eğlence hayatının kalbi. Bizans döneminde bugünkü Beyoğlu ve Galata’yı içeren bölgeye, Tarihi Yarımada’ya göre konumundan dolayı, Yunancada karşı veya öte anlamına gelen Pera adı verilmişti. Bölge bu karşı oluş özelliğini dönüştürücü bir dinamik haline getirerek günümüze kadar korudu, her dönemde kültürel ve toplumsal değişimin merkezi oldu. 20. yüzyıla kadar başta Rumlar, Ermeniler ve...